Баттаҕы сөпкө көрүнэргэ сүбэлэр.
Баттах төбөнү итииттэн, тымныыттан харыстыыр аналлааҕын таһынан өй-санаа уйата буолар.Баттах киһи тас көрүҥүн тупсарарын таһынан этин-сиинин биир наадалаах чааһа. Киһи төбөтүн, өйүн-санаатын уйатын итииттэн-тымныыттан, үргүөртэн харыстыырын иһин сахалар баттаҕы өйгө-санааҕа быһаччы дьайар курдук саныыллар.
Баттах эмиэ киһи бары этин-сиинин курдук — тыыннаах. Кытаанах майгылаах киһи баттаҕа эмиэ кытаанах. Кыра эрдэххэ сымнаҕас, ньассыын баттах сааһыран истэххэ кытаатан, хойдон, халыҥаан иһэр. Ол барыта баттах элбээн иһэринэн буолбакка, соноон, кытаатан иһэринэн быһаарыллар. Кыра эрдэххэ кугас баттах сыыйа харааран хаалар. Этэ-сиинэ доруобай киһи баттаҕа бэйэтэ да кылапаччыйан, килбэчийэн үчүгэй көрүҥнээҕин, тостубатын, түспэтин бары билэллэр.
Баттах кэрэтэ сүрүннээн киһи төбөтүн тириитин уонна уопсай доруобуйатын туругуттан улахан тутулуктаах буолар. Битэмииннэр уонна араас киһиэхэ наадалаах микроэлеменнар эккэ-сииҥҥэ тиийбэттэрин баттах уонна тыҥырах туругун көрөн быһаарыахха сөп. Былыр, дьахтары ойох ылыахтарын иннинэ, бастаан баттаҕын туругун көрөн кинини сыаналыыр буолаллара. Уһун, хойуу, кылабачыгас баттахтаах кыыс үчүгэй чэгиэн диэн быһаараллара. Ол эрэн, сороҕор, бэрт айылҕаттан үчүгэй туруктаныах баттаҕы кэрэ аҥаардар бэйэлэрэ сыыһа көрүнэннэр (сөп түбэспэт эбэтэр буортулаах, соччото суох хаачыстыбалаах косметиканан туттаннар, күн аайы итии салгынынан куурдар феннарынан, плойкаларынан сыыһа туттан, баттах өҥүн уларытыынан үлүһүйэн) буорту гынан кэбиһиэхтэрин син.
Сүрүн сыыһалар киһи билбэтиттэн тахсаллар. Холобур, киһи баттаҕа туохтан турарый? Кини хайдах үүнэрий? Клеткалара хайдах тугунан “аһыырый”? Шампунь хайдах үлэлиирий? Баттах бальзама, кондиционера диэн тугуй уонна туохха аналлааҕый? Тараах баттахха хайдах дьайарый? Баттаҕы мааскалыыр туохха нааданый? Фен хайдах баттаҕы буорту гынарый? Онтон да атын ыйытыктар элбэхтэр.
Тула көрдөххө, барыта реклама рекламаланар буолла даҕаны, ол аата үчүгэй диэн санаа дьон өйүн-санаатын булкуйар. Холобур, фены дуу, плойканы дуу аһара үлүһүйэн тутуннахха, баттаҕы хайдах сиирин, хатардарын туһунан биир да рекламаҕа көрүөххүт суоҕа.
Онон күндү ааҕааччыларым, рекламаҕа көрө-көрө эмиэ наһаа аҥаардастыы “чудо” буолуо диэн эрэнимэҥ. Туох барыта икки өрүттээх буоларын умнумаҥ. Ити суруллубут ыйытыктары үчүгэйдик билэр, эрдэттэн үөрэтэр ордук.
Баттаҕы көрүнүүгэ сүбэлэр:
Киһи барыта баттаҕа хойуу, үчүгэй туруктаах, көстүүлээх буолуон баҕарар.Онуоха кэмиттэн-кэмигэр араас мааскалары оҥостуохха сөп. Баттах хойуу, уһун, доруобай көрүҥнээх, кылабачыгас буоларыгар маннык судургу ырысыаптар бааллар.
Суораттаах мааска
Суораты микроволновай оһоххо 2 мүнүүтэ сылытан иирдэбит. Ол кэнниттэн үүтү кытта булкуйабыт. Чаас кэриҥэ итии сиргэ туруорабыт. Баттах уһунунан биир тэҥник соттобут, салапаанынан эринэбит. Биир чааһынан силиката суох шампунунан суунабыт.
Килиэптээх мааска
2-3 быһыы килиэп, 100 мл итии уу.
Килиэби бытарытабыт. Ол кэнниттэн итии ууга 15 мүнүүтэ кэриҥэ илитэбит. Хааһы курдук маасса тахсыахтаах. Ону баттах уһунунан биир тэҥник сотобут уонна салапаанынан эринэн баран, 20 мүнүүтэ тутабыт. Сылаас уунан хаста да суунабыт.
Какао мааска
0,5 ыстакаан суорат, 1 сымыыт, 1 ч.нь. какао бороһуога.
Суораты, сымыыты уонна какао бороһуогун биир маасса буолуор диэри булкуйабыт. 1-2 мүнүүтэ туруора түһэбит. Ол кэнниттэн бэлэм маассаны куйахабытыттан саҕалаан, баттах уһунунан биир тэҥник тарҕатабыт. 25 мүнүүтэ салапаанынан эринэбит. Сылаас уунан суунабыт.
Бу мааска саҥа хойуу баттах үүнэригэр туһалаах.
Хартыыһалаах мааска
5 ост.нь. хартыыһа, 2 сымыыт. уонна хартыыһаны биир маасса буолуор диэри булкуйабыт. Баттах уһунунан биир тэҥник сотобут. Салапаанынан суулаан баран 20 мүнүүтэ тутабыт. Сылаас уунан суунабыт.
-Хоһоҕото суох хойуу, чэгиэн баттахтаныаххын баҕарар буоллаххына, бастаан сомпуунунан, онтон хаһаайыстыбаннай мыыланан суун. Суунан баран, 1 хомуос ууга 1 ч.нь. уксуус кутан, онон сайҕан. Бу ньыма ордук сыалаах баттахха барсар.
— Хаһаайыстыбаннай мыыланан сууннахха, түргэнник уһуур, хойдор диэн өйдөбүл баара.
– Шампунь сүрүн сыала баттахтан бэйэтин сыатын, онно сыстыбыт быылы, кири, хоннубут, өлбүт клеткалары сууйар эрэ. Шампунь сульфат диэн химикат көмөтүнэн эрэ толорор кыахтаах, сульфата суох шампунь диэн космецевтикаҕа төрүкү суох. Рекламаҕа этиллэр “безсульфатнай шампунь” диэн өйдөбүл оччого тугуй? Ол аата ол шампунь сульфата сымнатыллыбыт фильтрдаммыт диэн, ол эрэн син биир састаабыгар баар буолар. Пеналара онтон сылтан арыый мөлтөх буолар. Ол иһин элбэх сыалаах баттахтаах дьон улаханнык сэҥээрбэт, үчүгэйдик сууйбат диэн түмүккэ кэлээччилэр. Оннук шампунь, сүрүннээн, улаханнык сыаламмат баттаҕы эрэ үчүгэйдик сууйар.
– Төһөнөн элбэхтэ баттаххытын суунаҕыт даҕаны, соччонон сыатыйара элбээн барар курдук буолааччы. Тоҕо оннугуй? Тоҕо диэтэххэ, наһаа күн ахсын сульфат дьайарыттан баттах тириитэ уонна бэйэтэ олус куурар, харыстыыр слойа суураллан хаалар. Онтон сылтаан киһи этин-хаанын айылҕата харыстаныытын “холбуур”. Бэйэ сыатын таһаарыытын күүһүрдэн, харыстыыр слойун түргэнник толоро сатаан оннук буолар.
– Бальзам эбэтэр кондиционер ити үөһээ этиллибит шампунь баттахха дьайыытын уҕарытар, аччатар сыаллаах туттуллар. Шампунь сульфата сууйан кэбиспит баттах тириитэ харыстыыр слойун толорон биэрэн, баттах куурарын тохтотор, кылабычытар. Онон күн аайы баттах суунааччылар, булгуччу кондиционер эбэтэр бальзам туттаргыт оруннаах.
– Ити икки сүрүн күннээҕи баттаҕы көрүнүү таһынан, кэмиттэн кэмигэр баттах мааскатын туттан тириини “аһатар” олус туһалаах. Төбө тириитин илбийэн массажтанар эмиэ олус үчүгэй дьайыылаах: баттах силиһин күүһүрдэр, тириини саҥардар, кислород киллэрэр, хаан эргиирин тупсарар. Хаан эргиирэ тириигэ үчүгэй буоллаҕына, сиир аһылыгынан организмҥа киирэр битэмиин баттахха үчүгэйдик өлгөмнүн тиийэр. Оччоҕо баттаххыт доруобуйата тупсан биэрэр. Түһэрэ кыччыыр, саҥа баттах үүнэрэ түргэтиир уонна элбиир.
Итии фен, плойка, баттах кырааската буортутун кэпсиир улахан наадата суох дии саныыбын. Бары бэркэ билэргит буолуо. Хайдах дьайарын өйдүү-өйдүү бэйэни харыстанан, сэрэнэн туттуҥ. Туттар да буоллаххытына, харыстыыр спрейдарынан, арыыларынан баттаххытын куруутун сотор буолуҥ. Оччоҕо барыта үчүгэй буолуо.
Баттах түһүүтүн хайдах тохтотобут?
Киһи төбөтүгэр 100-150 тыһыынча баттахтаах, онтон күн аайы сүүсчэ устуука баттах түһэр, ону тэҥэ, эмиэ оччо саҥа баттах үүнэр. Баттах ыйга 2-3 см уһуур, онтон кырыйбатахха, үгүс дьоҥҥо уһаабат буолан хаалар. Биир баттах 7-8 сыл үүнүөн сөп, онтон түһэр кэмэ кэлэр.
Ыарыы, истириэс кэннэ, эбэтэр эккэ-сииҥҥэ иһии (воспаление) элбээтэҕинэ, битэмиин, микро-элэмиэн тиийбэт буоллаҕына, куйахаҕа хаан эргиирэ кэһилиннэҕинэ, бастаан саҥа баттах үүммэт буолар, онтон 2-3 ыйынан элбэхтик түһэр. Ордук “ковид” кэннэ баттах элбэхтик түһэр буолбутун, убаабытын бэлиэтииллэр. Онон, аныгы кэмҥэ баттах түһүүтүттэн кэрэ аҥаардар ээр буолбакка, эр дьон эмиэ эрэйдэнэллэр.
Баттах түһэрин төрүөттэрэ
* Вируснай ыарыылар ас буһарар систиэмэни, ис-үөс үлэтин алдьаталлар. Онон туһалаах битэмииннэр, эттиктэр кыайан иҥпэттэр, туһата суох таһырдьа суураллан тахсаллар. Киилэнэн да битэмиини ис, оһоҕос, ис-үөс үлэтэ кэһиллибит буоллаҕына, туһата суох. Ол иһин бастаан куртах аһыыбатын намтааһынын, үөс, быар, оһоҕос үлэтин көннөрүөххэ, эмтиэххэ наада. Ордук антибиотигы, күүстээх эмтэри испит кэннэ, оһоҕос микробиотатын көрүнүллүөхтээх.
* Тестостерон диэн эр киһи гормона элбээтэҕинэ, баттах түһэн барар. Инсулин үрдээтэҕинэ, тестостероны элбэтэр. Оттон билэрбит курдук, элбэх минньигэһи, саахары сиэтэххэ, инсулин үрдүүр. Ону тэҥэ, саахар алтан (медь) иҥэрин мэһэйдэһэр, дэписсиити оҥорор. Киһиэхэ алтан тиийбэт буоллаҕына, баттаҕа эрдэ маҥхайар. Онон элбэх саахары сииртэн баттах түһэрэ уонна маҥхайара эмиэ тутулуктаах эбит. Саахар туох баар кэмпиэккэ, сакалаакка, утахха, бэчиэнньэҕэ, кэнсиэрбэҕэ, бэл, килиэпкэ баар.
* Эстроген (дьахтар гормона) элбээтэҕинэ, баттах эмиэ түһэр. Эстрон уонна эстрадиол диэн көрүҥнэрэ элбииллэрэ кутталлаах, араас фиброзтар, миомалар үөскүүллэригэр төрүөт буолаллар. Манна диэн эттэххэ, дьахтарга да аҕыйах тестостерон, эр киһиэхэ кыра эстроген баар, ол нуорма. Элбииллэрэ кутталлаах. Холобур, эр киһи пиибэни элбэхтик иһэр буоллаҕына, иһэ, самыыта, эмиийэ улаатар, дьахтардыҥы таһааланар.
* Кортизол – истириэс гормона. Бу кортизол элбээтэҕинэ, баттах төрдүгэр баар “мөһөөччүктэри” (фолликуллары) охсуллубут от курдук кыдыйар. Өссө уһун истириэс кэнниттэн фолликул иһиттэн “стволовай” килиэккэлэр куотан тахсаллар, ол иһин баттах эрдэ маҥхайар диэн сабаҕалааһын эмиэ баар. Истириэс туох баар туһалаах макро-, микроэлэмиэннэри суурайан таһаарар, оһоҕос, куртах салыҥын алдьатар, соҕуо былчархайын (щитовидная железа) үлэтин кэһэр.
* Аныгы киһи хамсаммат, төлөпүөҥҥэ, көмпүүтэргэ бүк түһэн баран олорор. Ол түмүгэр төбөтө иннигэр тоҥхойор, моонньо, түөһүн уҥуоҕа холбоччу, көхсө нүксүччү түһэллэр. Сүнньүтэ токуруйар, улам онно сыа элбээн, нууччалыы эттэххэ, “холка” үөскүүр. Бу токуруйуу моой тымырын хам тутар, ол иһин төбөҕө, мэйиигэ хаан эргиирэ кэһиллэр. Бу мантан мэйии, харах, кулгаах бары эрэйдэнэллэр. Эттик, уорган аһылыга элбэх кислородтаах хаан буоллаҕа. Куйахаҕа хаан тиийбэт буоллаҕына, баттах “мөһөөччүктэрэ” эмиэ буомуран бараллар. Манна куйаханы массаастааһын, сүнньүнү, түөс уҥуоҕун көннөрөр эрчиллиилэр көмөлөөхтөр.
* Вируснай инфекция хааны хойуннарар, кыра тымырдары алдьатар, онон фолликуллар кыайан аһаабакка, ыран-быстан, дьүдэйэн бараллар.
* Үчүгэйдик, кэмигэр утуйбат буоллахха, мелатонин диэн утуйар ууга туһалаах гормон ситэ оҥоһуллубат. Фолликуллар мелатонины суохтууллар, онон утуйуу эмиэ оруоллаах буолан тахсар. Эрдэ эрэ утуйдахха, киэһээ 11-тэн түүн 1 чааска диэри мелатонин оҥоһулларын умнумаҥ. “Ковид” үксүгэр ньиэрбинэй систиэмэни кэһэтэр, ол иһин киһи сыты, амтаны билбэт буолар, утуйар уута кэһиллэр.
* Наадалаах микро-элэмиэннэр, битэмииннэр тиийбэттэриттэн. Белок баар буоллаҕына эрэ, үчүгэй баттах үүнэр. Күүстээх ыарыы кэмигэр организм үтүөрэр туһуттан, бэйэтин белоктарын, аминокислоталарын туһанар, онон дэписсиит үөскүүр. Аны туран, вируһу кытары “кыргыһыы” түмүгэр токсиннар, аммиак, о.д.а. үөскүүллэр, ону таһаарыахха наада. Аммиагы таһаарбатахха, белок кыайан иҥпэт.
Белок киирэн баран, аминокислоталарга арахсыан наада, ону хааччыйыллыахтаах. Аргинин диэн аминокислота хаан эргиирин тупсарар, тирии, баттах доруобуйатын хааччыйар, хойуннарар, кылабачытар.
Бары өттүттэн көмөлөөн
Анаалыс туттаран баран, бырааһы кытары сүбэлэһэн, туох тиийбэтинэн эмтэнэҕит. Анемияны, оһоҕос, куртах ыарыыларын эрдэттэн эмтээҥ. Пробиотиктары, пребиотиктары үс ый устата иһэн, микробиотаны көннөрөҕүт, куһаҕан бактыарыйалары, грибоктары өлөртүүгүт. Бу балар микробиота мөлтөөтө да, өрө туран кэбиһэр идэлээхтэр, элбээтэхтэринэ, туох да битэмиини аһардыбаттар, улахан охсууну оҥороллор.
Ону тэҥэ, алтан, кремний, биотин, дьуот, цинк, калий, тимир, селен, магний, о.д.а. эбиликтэри иһэр үчүгэй. Магний уонна биотин белок иҥэригэр көмөлөһөллөр, ол тиийбэтэҕинэ, баттах түһэр. Кремний баттаҕы бөҕөргөтөр, фолликуллары аһатар.
Истириэһи тохтоторго утуйуу, үлэ, сынньаныы эрэсиимнэрин бэрээдэктиэххэ наада. Эрдэ утуйар буоллахха, гормоннар үлэлэригэр, организм чөлүгэр түһэригэр көмөлөһөҕүн. Тыыныыга эрчиллиилэр, бытаан муусуканы истии, медитация туһалаахтар.
Анал сомпууннары, бальзамнары, мааскалары тэҥинэн туттаҕын. Никотиновай кислота, таурин, цинк, магний, селен, А, Д, В5, В6, В9, В12, Е, С битэмииннэр, ититэр биэрэстээх мээтэ (перечная мята), миноксидил, олеаноловай кислота баттах “утуйа сытар” төрдүлэрин уһугуннараллар, куйахаҕа хааны хамсаталлар. Д битэмиин баттаҕы кырааскалыыр меланиҥҥа дьайыылаах. С битэмиин баттах коллагеныгар наадалаах.
Ол туһата кыра буоллаҕына, күн аайы массаастанаҕын, кэрэ сэбэрэ салонугар баран, анал процедура (плазмотерапия, мезотерапия) оҥорторуоххун сөп. Косметолог-быраас куйахаҕа укуоллаан, баттах “мөһөөччүктэрин” аһатар, утуйа сытааччылары уһугуннарар.
Ону тэҥэ, тугу аһыыргытын эмиэ көрүнүөххэ наада. Кофены, саахары сииргитин тохтотоҕут, эбэтэр, лаппа кыччатаҕыт. Күн аайы сиикэй моркуобу, сүбүөкүлэни, күөх оҕуруот аһын салаат оҥостон, эбэтэр көннөрү да сиэххэ сөп. Эт, балык, ис үөрэтэ, эриэхэлэр, отоннор, үчүгэй арыы, сыа (эмис балык, убаһа сыата), муора бородуукталара күннээҕи менюга баар буолуохтаахтар.
Баттаҕы үүннэриини төһөнөн эрдэ саҕалыыгыт да, соччонон үтүө түмүктээх буолуоҕа. Бары өттүттэн көмөлөөтөххө, 1-2 ыйынан чөлүгэр түһүөхтээх.
Баттах маҥхайыытын хайдах бытаардабыт?
Кэлиҥҥи кэмҥэ баттах эрдэ маҥхайыыта олус дэлэйдэ. Урукку өттүгэр дьахтар 50 сааһын, оттон эр дьон 60 саастарын аастахтарына, чанчыктара туртайан, дьахталларга маҥан сүүмэхтэр көстүтэлиир буолаллара. Билигин 30 сааһын ааспыт эдэр дьон баттахтара маҥхайарын үгүстүк бэлиэтии көрөбүн. Биир өттүнэн, туох барыта сайдан, дьон кырдьыбат буолла дииллэр, ол эрээри маҥан баттах кырдьыы бэлиэтэ буолбатах дуо?
Баттах өҥүн тутар меланин киһи куйахатын фолликулларыгар үөскүүр. Өскөтүн, бу меланин аччаатаҕына, маҥан сүүмэхтэр элбээн бараллар. Учуонайдар быһааралларынан, хара баттахтаах дьоҥҥо меланин элбэх эбит. Ол эрээри кинилэр баттахтара сырдык баттахтаах дьоннооҕор эрдэ маҥхайар. Меланин туохтан аччыырый? Сүрүн төрүөтэ – доруобуйаҕа, ис уорганнарга кэһиллии баарын туоһута. Ону сэргэ, куртах, оһоҕос мөлтөхтүк буһарар, анемиялаах уонна хаан эргиирэ мөлтөхтүк үлэлиир дьоно баттахтара эрдэ маҥхайар. Маны таһынан, табахтыыр, аһары элбэх чэйи, кофены иһэр дьон эмиэ бу кыһалҕаҕа ылларыахтарын сөп. Киһи күннээҕи рационугар эт, сымыыт, балык хайаан да баар буолуохтаах. Эккэ, балыкка баар тирозин диэн кислота меланин үөскүүрүгэр көмөлөһөр. Онон киһи элбэх белоктаах аһылыгы аһыахтаах. Медь, хром, цинк уонна фолиевай кислота тиийбэтиттэн баттах маҥхайыыта түргэтиир.
Сүбэ: Ханнык да бородууктаны сиэн киһи меланины таһыттан ылар кыаҕа суох. Ол эрээри меланин үөскүүрүн күүһүрдэн, баттах маҥхайыытын тохтотуохха сөп. Ол курдук, саамай киэҥник биллэр лазотерапия, плазмолифтинг, мезотерапия курдук солуоҥҥа оҥоһуллар өҥөлөр улахан көмөлөөхтөр диэн исписэлиистэр бэлиэтииллэр. Биһиэхэ, Саха сиригэр, плазмолифтинг өҥөтүн хото оҥороллор. Тымыртан хаан ылан баран, плазмаҕа кубулуталлар уонна куйаханы укуоллууллар. Бу арыый да сыаналаах өҥөнү үгүстүк кэрэ аҥаардар оҥортороллор. Оттон эр дьон айылҕа биэрбитинэн сылдьартан улаханнык кыбыстыбаттар. Маны таһынан, баттах өҥүн тупсарарга, хойуу уонна доруобай көрүҥнээх буоларын туһугар араас битэмииннээх сывороткалары, мааскалары нэдиэлэҕэ биирдэ-иккитэ туттар олус наада. Киһи куруук биир суунар тэрилинэн туттара тутах. Баттах биир көрүҥ шампуҥҥа начаас үөрэнэр. Ол иһин үс-түөрт шампуну хардары-таары уларыта сылдьан туттар олус туһалаах.
Тугунан тараанаҕын?
Былыр-былыргыттан тараах дьахтарга улахан суолталаах. Дьиҥнээх (натуральнай) хатыылаах суокканан, мас тарааҕынан тарааныыны трихолог быраастар сүбэлииллэр. Быласымаас тараах баттахха куһаҕаннык дьайар эбит. Хатыылаах суокка киһи куйахатын сымнаҕастык массаастыыр, хаан эргиирин түргэтэтэр. Трихологтар кыратык маҥхайбыт баттаҕы кырааскалатары утараллар.Тоҕо диэтэххэ, билиҥҥи хлордаах ууга, химикаттаах сомпууҥҥа кырааска начаас суураллар, кэлэр ыйга эмиэ кырааскалатыы кыһалҕата тахсар. Онон баттаҕыҥ маҥана аҕыйах буоллаҕына, өҥүн уларытарга ыксыыр наадата суох. Маҥан баттах үүнүүтүн тохтотуон баҕарар киһи доруобуйатын бүтүннүү көрдөрүнэрэ наада. Манна сүрүн оруолу эндокринолог быраас ылар. Ону сэргэ, аһылыгы көрүнүү, элбэхтик хамсаныы, салгыҥҥа сылдьыы уонна саас, күһүн битэмиин комплексын иһии улахан суолталаах.
Мелатонин утуйар ууну кытта сибээһэ.
Мелатонин утуйар уу гормонуттан үөскүүр. Ол эбэтэр, уутун ханан, сынньанан турар киһи баттаҕын маҥхайыыта эмиэ аччыыр. Ханнык битэмииннэр наадаларый? Баттах хойуу, хара уонна доруобай, кылабачыгас көрүҥнээх буолуутун туһугар В бөлөх, А, Д, Е битэмииннэр киһи рационугар күннэтэ наадалар Ол курдук, битэмииҥҥэ битэмиин барыта баар курдук суруллубут да буоллаҕына, быраастар сүбэлииллэринэн, Д уонна С, В бөлөх битэмииннэрин эбии атыылаһан иһэр наада. Маны таһынан, кальций тиийбэтиттэн киһи тыҥыраҕа, баттаҕа барыта мөлтүүр.
Арыы туһата.
Өскөтүн, баттаҕыҥ хас сууннаҕын ахсын ытыс муҥунан түһэр, маҥан баттах аҕыйыахтааҕар элбиир буоллаҕына, дьиэ усулуобуйатыгар эмтэнии туһаны аҕалбат. Суһаллык трихолог бырааска суруйтарар ордук диэн сүбэлииллэр. Баттах туохтан түһэрин кини трихограмма нөҥүө быһаарыан сөп. Трихолог өҥөтүгэр үгүстүк тараҕай буолан эр дьон ыксаан суруйтарар эбит. Маны андрогеннай алопеция дииллэр. Дьиҥэр, эр киһи тараҕайдааһына кини 14 сааһыттан саҕаланар эбит. Ол эрээри, үгүс киһи маны өйдөөн көрбөт. Кыһалҕаны төрдүттэн быһаарар, эмтиир туһуттан тустаах исписэлиискэ суруйтаран сүбэлэтэр хаһан баҕарар туһалаах. Коронавирус дьаҥын кэнниттэн үгүс киһи баттаҕа мөлтөөбүтүн туһунан суруйар. Ыарахан ыарыыны аһарыныы кэнниттэн баттах түһүүтүн токсическай алопеция диэн ааттыыллар. Баттаҕын харыстыыр киһи саахары сиирин аччатыахтаах. Биотин, селен кини күннээҕи рационугар баар буолуохтаах. Кыраттан кыыһырыа, санаарҕыа суохтаах. Баттаҕы суунан баран сотторунан эринэн сылдьары, күн ахсын сылаас фенынан куурдары тохтотуохтаах. Маны сэргэ туһалаах арыылар (касторовай, облепиховай) арыыларынан куйаханы массаастанар туһалааҕын бэлиэтииллэр. Сыалаах-арыылаах баттахтаах киһи арыынан хойуутук бистибэт, тарбах төбөтүнэн куйахатын аҕыйах туочукатын нэдиэлэҕэ биирдэ массаастыан сөп. Аҕыйах ыйынан баттаххыт хойуутук үүнэн, кылабачыйан үөрдүөҕэ.
Тускутугар туһанын!